План праздника, посвещенному 130-летию Г.Тукая и весеннему празднику: «Габдулла Тукай белән язны каршылыйбыз!»
(Для проведения в 1 классе)
Аңлатма язуы. Праздник был разработан с целью пробуждения у детей дошкольного возраста интереса к литературным произведениям Г. Тукая.
При подготовке и реализации праздника перед собой были поставлены следующие задачи:
1) Познакомить детей с великим поэтом Г. Тукай,
2) Воспитать любовь, бережное отношение и неисчерпаемый интерес к произведениям Тукая;
3) Формировать у детей по средством чтения пересказа произведений, просмотра мультипликационных фильмом по произведениям Тукая такие черты характера как честность, 50 правдивость, доброта и отзывчивость;
4) Изучить традиции татарского народа, воспитать любовь к Родине, уважение к старшим.
Ведь в истории татарской литературы Г. Тукай занимает особое место. Не было другого поэта в двадцатом веке, творчество которого сыграло бы столь важную роль для развития всей татарской культуры. Его провидческие мысли кажутся нам сегодня особенно современными, а проблемы, которые он поднимал в своѐм творчестве, – особенно актуальными. Г.Тукай стал символом возрождения татарской нации и татарской культуры. Он ярче всех создал психологический портрет татарского народа. Широта взглядов и всеохватность творчества великого татарского поэта – вдохновляющий пример для всех нас. Поэтому его творчество мы широко используем в образовательном и воспитательном процессе в ДОУ, и особенно, в татарских группах. Зал язгы Нҽүрүз бҽйрҽменҽ бизҽлгҽн. Залда тыныч кына «Туган тел» музыкасы яӊгырый, интерактив экранда «Туган тел» шигыреннҽн сүзлҽр йҿгерҽ, Габдулла Тукай портреты, агачлар бҿрелҽнгҽн, чҽчҽклҽр аткан рҽсемнҽрдҽн слайдлар күрсҽтелҽ, стенада Г.Тукайныӊ зур портреты эленеп тора. Алып баручы керҽ. Залда су анасы чҽчен сыйпап утыра,күӊелсезлҽнеп. А.Б: - Исҽнмесез, кадерле кунаклар! Бүген бездҽ яз бҽйрҽме. Биик Тукай кҿенҽ Бҽйрҽм бүген, диеп, хҽттҽ Тамчылар да сҿенҽ! Бҽйрҽмебезне башлап җибҽрергҽ рҿхсҽт итегез.Без бүген ямьле язны каршылыйбыз. Шушы җир йҿзе җанланганда, чҽчҽклҽр , агачлар бҿрелҽнгҽндҽ 1886 елныӊ 26 апрелендҽ Казан губерниясындагы Казан ҿязендҽ, Кушлавыч авылында бҿек шагыйребез Габдулла Тукай дҿньяга тавыш сала. Ул татар халкыныӊ горурлыгы!!! А.Б:- Ҽй, матур кыз, ник елыйсыӊ, Ник күӊелеӊ моӊая Су анасы түгелме син, Алтын тарагыӊ кая?? С.А:- Ничек моӊаймаска миӊа, Чуалды бит толымым Су анасы булам мени, Юк бит алтын тарагым.(Елый) А.Б: - Борчылма, менҽ сиӊа матур тарак. (тарак бирҽ) Башкача басмада караусыз калдырып йҿрмҽ аны. Хҽзер сиӊа безнеӊ балалар матур җыр башкаралар, кҽефеӊ күтҽрелер. 1 бала: - Без җырлыйбыз Габдулланыӊ иң матур җырын сайлап, Безнең җырга зҽңгҽр күктҽн кошлар кушыла сайрап. Г.Тукайныӊ «Туган тел» җырын җырлар биилҽр. (Экранда Г.Тукайныӊ «Туган тел» мультфильмы күрсҽтелҽ) С.А: - Менҽ рҽхмҽт сезгҽ, кызлар. Кҽефем күтҽрелеп китте. Тарагыгызда тылсымлы булды бугай, чҽчлҽрем тагын да озынайды, киезлҽре дҽ калмады. Ярар, дуслар, су буена барыйм ҽле, коеныйм ҽле, чҽчемне тарыйм . Сау булыгыз, балалар!!!Хушыгыз!!! Залга татар кҿенҽ бии-бии Былтыр белҽн Шүрҽле керҽлҽр. (Экранда Шүрҽле белҽн Былтыр сүрҽте слайды) Б: - Исҽнмесез!!! Ш: - Исҽнмесез!!! Нинди матур балалар бу, Нинди матур зал микҽн Минем белҽн «кети-кети» Уйнаучылар бар микҽн? Б: - Тукта ҽле, дустым. Син бит инде куптҽн «кети-кети» уенын уйнамаска сүз бирдеӊ….
Ш: - Ҽй, мҿгезле баш, бҿтенлҽй онытканмын бит. Мин бит хҽзер Былтыр белҽн дҽ, кешелҽр белҽн дҽ дус – тату яшим. Аларны адаштырмыйм, киресенчҽ – урманда югалган кешелҽргҽ, юл курсҽтҽм hҽм ҿйлҽренҽ озатам. Гафу итегез инде мине! Ҽйдҽгез күӊел ачабыз. А.Б: - Шүрҽле, без бүген язны каршылыйбыз. Безнеӊ белҽн бергҽ күӊел ачыгыз. Балалар синеӊ турында җыр белҽлҽр, ҽйдҽ бергҽлҽп биеп, җырлап алыйк ҽле. Ш: - Җырларга hҽм биергҽ би-и-и-ик яратам мин.. Күмҽк бию: «Шүрҽле». Г.Гараева музыкасы (Экранда Г.Тукайныӊ «Шүрҽле» ҽкиятеннҽн слайдлар күрсҽтелҽ) Б: - Менҽ Шүрҽле, күрҽсенме Хҽзер балалар сине ярата, Матур итеп Тукай телебездҽ, Күӊелле җырлар яӊграта. Менҽ шулай дус-тату яшҽсҽӊ рҽхҽт ул! Ш: - Аӊладым!!! Дус булып яшҽрбез. Ҽйдҽ, Былтыр, урманыбызга кайтыйк – урманыбыз караусыз калды бит анда. Ҽ сез, балалар, бҿек шагыйребез Габдулла Тукай турында онытмагыз, аныӊ матур ҽкиятлҽрен, шигырьлҽрен, хикҽялҽрен укыгыз – итагатьле, акыллы булып үсҽрсез! Б: - Ҽйдҽ, дустым, кайтыйк. Сау булыгыз, балалар! Килҽсе очрашуларга кадҽр! Б-р: - Ярар! Сау булыгыз! Кунакка тагын килегез безгҽ! «Туган тел» кҿенҽ залга сарык белҽн кҽҗҽ йҿгереп керҽлҽр. (Экранда Г.Тукайныӊ «Кҽҗҽ белҽн сарык» ҽкиятеннҽн слайдлар күренҽ) А.Б. – Менҽ тагын нинди күркҽм Кунаклар килде безгҽ: Кҽҗҽ белҽн сарык күрҽм Рҽхим итегез сез дҽ! С. – Исҽнмесез, балалар! Матур Тукай бабай җырларын ишетеп килдек без. Без дҽ аны хҿрмҽт итҽбез. Ҽ сез Габдулла Тукай шигырьлҽрен белҽсезме? Мин аныӊ шигырьлҽрен яратам, укып китегез ҽле, зинhар ҿчен. 2 бала: Г.Тукай «Туган авыл» 3 бала: Г.Тукай «Яз галҽмҽтлҽре» 4 бала: Г.Тукай «Яз хҽбҽрлҽре» 5 бала: Г.Тукай «Гали белҽн кҽҗҽ» К: - Менҽ минем турында да шигырь яӊгырады. Тукай бабай безне hҽм балаларны сҿендерергҽ ярата. Язга багышлап нинди матур шигырьлҽр язган ул. Рҽхмҽт, балалар. А.Б. – Җырлап алыйк, бер булмаса Күмҽк ясыйк түгҽрҽк, Габдулла җыры, лҽбаса Кҽефлҽрне күтҽрҽ. Г.Тукайныӊ «Эшкҽ ҿндҽү» җырын башкаралар (Экранда «Эш беткҽч уйнарга ярый» мультфильмы күрсҽтелҽ) А.Б: - Булдырдыгыз,балалар, бик моӊлы җырладыгыз. Тукай иҗаты белҽн , язны каршыладыгыз! (Экранда Г.Тукай иҗатыннан тҿрле персонажлар рҽсемнҽре күрсҽтелҽ) Игътибарыгыз ҿчен рҽхмҽт!!! Кулланылган ҽдҽбият. 1. Туган телдҽ сҿйлҽшҽбез: 5-7 яшьлек балаларны туган телдҽ сҿйлҽшергҽ ҿйрҽтү буенча методик ярдҽмлек/Тҿз.:З.М.Зарипова,Л.Н.Вҽҗиева,Р.С.Зҿфҽрова һ.б-Казан:Фолиант,2012. 2. Тукай иленҽ сҽяхҽт=Путишествие в мир Тукая/[авт.-тҿз.:Т.Шакирова,Г.Хҽйдҽрова].- Казан:Татар.кит.нҽшр.,2012 3. Г.Тукай.Сабыйга:ред.:С.Сибгатуллина-Казан:Татар.кит.нҽшр.,1982 4. www.tatarmuitfilm.ru Баш.мҿһ.:Т.Миңнуллин